فناوری‌های نو در مبارزه با پول‌شویی؛ دیدگاه FATF

۱مقدمه

گروه ویژهٔ اقدام مالی (FATF) در ژوئیهٔ ۲۰۲۱ گزارش «فرصت‌ها و چالش‌های فناوری‌های نو برای مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم» را منتشر کرد.

۲بررسی موضوع

به گفتهٔ این گزارش، فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی می‌توانند شناخت مشتری، پایش تراکنش‌ها و گزارش فعالیت‌های مشکوک را سریع‌تر و دقیق‌تر کنند و هشدارهای نادرست را کاهش دهند.

FATF در کنار فرصت‌ها بر چالش‌ها هم تأکید می‌کند: کیفیت داده، توضیح‌پذیری مدل‌ها، حفاظت از حریم خصوصی و نیاز به نظارت انسانی. توصیهٔ اصلی گزارش همکاری میان بخش خصوصی و ناظران برای به‌کارگیری مسئولانهٔ این فناوری‌هاست.

در حوزهٔ شناخت مشتری، فناوری‌های احراز هویت دیجیتال و تطبیق چهره، فرایند پذیرش را سریع‌تر و در عین حال قابل اتکاتر کرده‌اند. در پایش تراکنش‌ها، مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند الگوهای پیچیده‌ای مانند تقسیم مبالغ برای دور زدن سقف گزارش‌دهی یا شبکه‌ای از حساب‌های مرتبط را شناسایی کنند که قواعد ساده از کشف آن‌ها ناتوان‌اند.

کاهش هشدارهای کاذب یکی از مزایای عملی مهم است. در سامانه‌های مبتنی بر قاعده، بخش بزرگی از هشدارها پس از بررسی، نادرست از آب درمی‌آیند و زمان تحلیلگران را هدر می‌دهند. مدل‌های هوشمند با اولویت‌بندی هشدارها بر اساس ریسک، به تیم انطباق کمک می‌کنند تمرکز خود را بر موارد واقعاً مشکوک بگذارد.

۳جمع‌بندی

FATF تأکید می‌کند که فناوری جایگزین قضاوت انسانی نیست. مستندسازی منطق مدل، امکان توضیح تصمیم به ناظر و بازبینی منظم عملکرد، شرط استفادهٔ مسئولانه است. همکاری میان بخش خصوصی و ناظران، از جمله اشتراک‌گذاری امن اطلاعات، نیز اثربخشی این فناوری‌ها را در مقیاس ملی افزایش می‌دهد.