همفکران فناوری شریف
۱مقدمه
بانک تسویه‌های بین‌المللی (BIS) در فصل ویژهٔ گزارش اقتصادی سالانه ۲۰۲۵، توکنایز کردن را ثبت ادعاهای مالی یا دارایی‌های واقعی، که امروز در دفاتر سنتی نگهداری می‌شوند، روی یک بستر برنامه‌پذیر تعریف می‌کند. به گفتهٔ این گزارش، ارزش اصلی این کار آن است که پیام‌رسانی، تطبیق و تسویه را در یک عملیات واحد ادغام می‌کند.
۲بررسی موضوع
پیشنهاد محوری BIS یک «دفتر کل یکپارچه» (Unified Ledger) است که سه جزء را کنار هم می‌گذارد: ذخایر توکنایزشدهٔ بانک مرکزی، پول توکنایزشدهٔ بانک‌های تجاری و اوراق دولتی توکنایزشده. این ترکیب قرار است کارایی پرداخت‌های فرامرزی و بازار اوراق بهادار را بالا ببرد و هم‌زمان اصول پول سالم، یعنی یکتایی، کشسانی و یکپارچگی، را حفظ کند.
BIS در همین گزارش تأکید می‌کند که استیبل‌کوین‌ها برای تکیه‌گاه نظام پولی بودن کافی نیستند و بدون مقررات، برای ثبات مالی و حاکمیت پولی ریسک ایجاد می‌کنند.
این ایده فقط نظری نیست. پروژهٔ Agorá به رهبری BIS و با همکاری هفت بانک مرکزی و ۴۳ نهاد خصوصی روی پرداخت‌های فرامرزی توکنایزشده کار می‌کند و پروژهٔ Pine بررسی می‌کند بانک‌های مرکزی چگونه می‌توانند عملیات سیاست پولی را در دنیای توکنایزشده اجرا کنند.
۳جمع‌بندی
مؤسسهٔ ثبات مالی BIS هم یادآوری می‌کند که توکنایز کردن اغلب به ارائه‌دهندگان ثالث، مانند امانت‌داران دارایی، اوراکل‌ها و پل‌های بین‌شبکه‌ای، وابسته است و همین وابستگی می‌تواند نقاط آسیب‌پذیری تازه‌ای در نظام مالی بسازد.
منابع
- BIS — Next-generation monetary and financial system takes shape, based on a tokenised unified ledger (بیانیه، ژوئن ۲۰۲۵) ↗
- BIS — Annual Economic Report 2025، فصل سوم ↗
- BIS FSI — Financial stability implications of tokenisation ↗
