۱مقدمه
بانک تسویههای بینالمللی (BIS) در فصل سوم گزارش اقتصادی سالانه ۲۰۲۶ که ژوئن امسال منتشر شد، به یک پرسش اساسی برمیگردد: چه چیزی باعث میشود پول بهعنوان ابزار هماهنگی اقتصاد کار کند؟ به گفتهٔ گزارش، هر نوآوری در پول، چه یک بهبود تدریجی باشد و چه جهشی به سمت مالیه توکنایزشده، باید به ویژگیهایی که اعتماد به پول را ساختهاند احترام بگذارد.
۲بررسی موضوع
پیام اصلی BIS این است که اگر نوآوریهایی مانند توکنایز کردن در معماری فعلی نظام مالی ادغام شوند، نهادهای عمومی میتوانند آیندهٔ پول و نظام مالی را در جهت منافع عمومی شکل دهند و همزمان اعتماد را حفظ کنند؛ کاری که به همکاری داخلی و بینالمللی نیاز دارد.
گزارش دربارهٔ استیبلکوینها صریح است: طراحیهای فعلی در ویژگیهای کلیدی اعتماد به پول، بهویژه «یکتایی» یعنی امکان تبدیل دقیقاً برابر به پول بانک مرکزی، کم میآورند. گردش روی بلاکچینهای عمومی و بدون مجوز هم مقابله با جرائم مالی، بازخرید و هماهنگی میان دفاتر مختلف را دشوار میکند. به ارزیابی BIS، اثر استیبلکوینها بر رشد اقتصادی ممکن است محدود باشد، اما گسترش آنها میتواند تأمین مالی بانکها و اعطای اعتبار را بهطور محسوسی تغییر دهد.
راهکار پیشنهادی BIS ادامهٔ مسیر «دفتر کل یکپارچه» است: کنار هم قرار دادن ذخایر توکنایزشدهٔ بانک مرکزی، پول توکنایزشدهٔ بانکهای تجاری، سایر پولهای خصوصیِ درستطراحیشده و تحت نظارت، و داراییهای توکنایزشده؛ به شرط وجود سازوکارهای حفاظتی قوی. گزارش همچنین تأکید میکند که رویکردهای مقرراتی هماهنگ میان کشورها از آربیتراژ مقرراتی و تکهتکه شدن بازار جلوگیری میکند.
۳جمعبندی
برای کسبوکارهای فینتک، نکتهٔ کاربردی این است که آیندهٔ پرداخت دیجیتال احتمالاً روی زیرساختهای تحت نظارت و متصل به پول بانک مرکزی ساخته میشود، نه در کنار آنها.
منابع
- BIS — Annual Economic Report 2026, Chapter III: Anchoring trust in money: innovation beyond stablecoins ↗
- BIS — بیانیهٔ مطبوعاتی گزارش سالانه، ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶ ↗
همفکران فناوری شریف

