همفکران فناوری شریف
۱مقدمه
ISO 20022 یک استاندارد بین‌المللی برای پیام‌های مالی است که داده‌ها را به‌صورت ساختاریافته و با جزئیات بیشتر، مثلاً اطلاعات کامل فرستنده، گیرنده و هدف پرداخت، منتقل می‌کند.
۲بررسی موضوع
سوئیفت مهاجرت پیام‌های پرداخت فرامرزی به این استاندارد را از مارس ۲۰۲۳ آغاز کرد و دورهٔ هم‌زیستی با پیام‌های قدیمی MT برای پیام‌های پرداخت در نوامبر ۲۰۲۵ به پایان رسید. بسیاری از سامانه‌های پرداخت داخلی کشورها هم به این استاندارد رفته‌اند.
دادهٔ غنی‌تر به معنای خودکارسازی بیشتر است: تطبیق سریع‌تر پرداخت‌ها، غربالگری دقیق‌تر برای مبارزه با پول‌شویی و گزارش‌گیری بهتر. برای نرم‌افزارهای مالی و حسابداری هم این استاندارد امکان اتصال روان‌تر به بانک‌ها را فراهم می‌کند.
ویژگی کلیدی ISO 20022، ساختار غنی و استاندارد داده است. در قالب‌های قدیمی‌تر مانند پیام‌های MT سوئیفت، بسیاری از اطلاعات در فیلدهای متن آزاد و با طول محدود قرار می‌گرفت. در ISO 20022، هر جزء از اطلاعات، مانند نام، نشانی، شناسهٔ حقوقی و کد هدف پرداخت، فیلد مشخص و تعریف‌شده‌ای دارد و به زبان XML بیان می‌شود.
این ساختار مزایای مهمی دارد: پردازش خودکار پیام‌ها بدون دخالت انسانی آسان‌تر می‌شود، تطبیق پرداخت‌ها با صورت‌حساب‌ها دقیق‌تر انجام می‌گیرد، و پایش تحریم‌ها و مبارزه با پول‌شویی به دلیل وجود اطلاعات کامل و ساختاریافتهٔ طرفین، اثربخش‌تر می‌شود. برای کسب‌وکارها نیز امکان ارسال اطلاعات بیشتر همراه پرداخت، مانند شمارهٔ فاکتور، تطبیق حساب‌ها را ساده می‌کند.
پیام‌های این استاندارد در خانواده‌های مختلف دسته‌بندی می‌شوند؛ برای مثال، پیام‌های pain برای ارتباط مشتری با بانک در آغاز پرداخت، پیام‌های pacs برای تبادل میان بانک‌ها و تسویه، و پیام‌های camt برای گزارش‌دهی مانند صورت‌حساب و اطلاع‌رسانی. شناخت این خانواده‌ها برای طراحی یکپارچه‌سازی سامانه‌های مالی ضروری است.
۳جمع‌بندی
بسیاری از سامانه‌های پرداخت ملی و تسویهٔ ناخالص آنی در جهان نیز به این استاندارد مهاجرت کرده‌اند یا در حال مهاجرت‌اند. برای توسعه‌دهندگان سامانه‌های بانکی و مالی، طراحی مدل دادهٔ داخلی سازگار با ISO 20022، سرمایه‌گذاری آینده‌نگرانه‌ای است که هزینهٔ یکپارچه‌سازی‌های بعدی را به‌شدت کاهش می‌دهد.
منابع
