پرداخت‌های فوری؛ زیرساختی برای رشد اقتصادی

۱مقدمه

به تعریف بانک جهانی، در سامانه‌های پرداخت فوری (FPS) پیام پرداخت و در دسترس قرار گرفتن وجه برای گیرنده به‌صورت آنی یا تقریباً آنی و تا حد امکان در تمام ساعات شبانه‌روز و همهٔ روزهای هفته انجام می‌شود. ویژگی‌هایی مثل پرداخت با کد QR، سرویس «درخواست پرداخت»، استفاده از شماره تلفن یا ایمیل به‌جای شماره حساب و عضویت ارائه‌دهندگان غیربانکی هم این سامانه‌ها را از نسل قبل متمایز می‌کند.

۲بررسی موضوع

طبق نظرسنجی جهانی سامانه‌های پرداخت بانک جهانی، ۶۱ درصد از ۹۳ کشور مورد بررسی یک سامانهٔ پرداخت فوری یا خدمت مشابه در حال کار دارند و ۲۹ درصد برای راه‌اندازی آن در سه سال آینده برنامه دارند.

بانک جهانی در یادداشتی در ژوئیه ۲۰۲۶ توضیح می‌دهد که مهم‌ترین اثر اقتصادی این سامانه‌ها «شتاب نقدینگی» است: وقتی فروشنده، تأمین‌کننده یا کارگر وجه را فوراً دریافت کند، پولی که در فاصلهٔ تسویه معطل می‌ماند آزاد می‌شود. پرداخت‌های دیجیتال مکرر هم سابقهٔ تراکنشی می‌سازند که می‌تواند دسترسی به اعتبار را بهتر کند.

۳جمع‌بندی

بانک جهانی تأکید می‌کند که سرعت باید با سازوکارهای مدیریت ریسک همراه باشد؛ برای مثال، روشی روشن برای رسیدگی به اعتراض‌ها وقتی پرداخت به اشتباه به گیرندهٔ دیگری ارسال می‌شود.